Belangengroep Duurzaam Onkruid Beheer

Inleiding
Door de motie van Tweede Kamer lid Rik Grashoff van Groen Links is veel ophef ontstaan over de mogelijke gevolgen hiervan.

• Ingediende motie:
  - Vraagt de Tweede kamer of Minister om een verbod op het gebruiken
  - De motie is aangenomen door een meerderheid in de Tweede Kamer.

De aangenomen motie is een oproep aan het kabinet het gebruik van glyfosaat houdende middelen voor niet-commercieel gebruik te verbieden. Het is nu aan het kabinet om aan te geven of en op welke wijze invulling zal worden gegevan aan deze motie. Meest waarschijnlijke scenario is dat het kabinet de Tweede Kamer zal informeren dat de motie wordt meegenomen bij de invulling van het Nationaal Actieplan duurzame gewasbescherming (NAP). Het NAP zal in het eerste kwartaal van 2012 in de Tweede Kamer worden besproken. Een verbod op glyfosaat op korte termijn is niet aan de orde¹.

De gevolgen van de motie worden weergegeven onder "Volksgezondheid", "Water", "Milieu" en "Kosten".

1. Volksgezondheid

• Het Duitse BrF (bundesinstituut fur Risikobewertung, het academisch instituut wat voor Europa de risico's van glyfosaat beoordeeld) heeft in juli 2011 opnieuw glyfosaat beoordeeld naar aanleiding van het rapport van Greenpeace. Zij geven aan dat er geen aanleiding is om de toepassingen van glyfosaat te wijzigen².

• Gewasbeschermingsmiddelen worden, voordat ze op de markt komen, uitvoerig onderworpen aan een uitgebriede, wetenschappelijk verantwoorde risico-evaluatie, uitgevoerd door het Cgtb en de EFSA.

2. Water

• Drinkwaternorm Nederland: 0,1 microgram glyfosaat per liter water.

• Nederland heeft de strengste drinkwaternorm van Europa. In buurlanden vaak een factor 10 hoger.

• Jaargemiddelden Maas bij Keizersveer:
  2004: ± 0,20 milligram per liter
  2009: ± 0,09 milligram per liter
  2010: ± 0,07 milligram per liter³

• Er worden steeds meer monsters in de Maas afgenomen om de kwaliteit te waarborgen:

• 1998:     4.300 analyseresultaten
  2010: > 16.300 analyseresultaten

• Sinds 2006 is een duidelijk dalende trend m.b.t. het aantal drinkwaternorm-overschrijdingen van glyfosaat te zien. Het knelpunt glyfosaat is met betrekking tot de drinkwatervoorziening bijna opgelost.

• Emissiebeperkende maatregelen voor glyfosaat zijn vastgelegd in de richtlijnen van DOB en werpen vruchten af.

3. Milieu

• Door het overgaan van chemisch naar niet-chemisch vindt geen afspoeling meer plaats naar het oppervlaktewater, maar ontstaan andere milieueffecten als gevolg van meer energieverbruik en bijbehorende emissie (fijnstof, CO2) naar de lucht.

• De negatieve milieueffecten van niet-landbouwkundig gebruik van gewasbeschermingsmiddelen zijn in de periode 1998 - 2008 gedaald.

4. Kosten

• Verschil in kostprijs per jaar met chemisch versus niet chemisch beheer is minimaal 10 eurocent per vierkante meter per jaar.

• De kosten van onkruidbeheer op verhardingen voor Nederlandse beheerders neemt met circa €100 miljoen per jaar toe (100.000 ha verhardingen moet onkruidvrij worden gehouden) als wordt overgestapt op volledig niet-chemisch.

• De kosten voor waterzuivering worden niet minder, wanneer toepassing van glyfosaat niet meer wordt toegestaan. Op dit moment worden er geen aparte kosten gemaakt om glyfosaat uit het drinkwater te halen.

Oplossing

• Een verbod op glyfosaat leidt niet tot het gewenste resultaat.
  Zet in op:
  - Meer preventie
  - Verbreding en versterking van een geïntegreerde aanpak bij 
  professioneel gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.
  - Niet chemische methoden in de sector "niet-landbouw".

• Onafhankelijk onderzoek naar kostenniveaus van verschillend beheer.

• Particulieren zijn verantwoordelijk voor circa 25% van het totale verbruik. Door het gebruik van glyfosaat onder particulieren te verbieden, kan fors bespaart worden. Door het door gecertificeerde bedrijven te laten uitvoeren, kan slechts 15% worden bespaard.

• Nieuw LCA

Referenties:

1. Motie Rik Grashoff:
2. BfR; "New data on health aspects of Glyphosate?"
3. RIWA; Jaarrapport 2010 Maas